Osteoartrit nedir?
Osteoartrit (OA), dünyada en sık görülen kronik eklem hastalığıdır. 75 yaşın üzerindeki kişilerde osteoartrit görülme oranı %80' dir. Halk arasında yaygın olarak "kireçlenme" olarak bilinen osteoartrit, eklem kıkırdağının bozulması, aşınması, incelmesi ve hatta kaybı anlamına gelir. Osteoartrit, herhangi bir eklemin üzerine yük binen yüzeyinin hasar gördüğü bir durumdur. Bu durum, eklemlerin normal, ağrısız, yumuşak hareketlerini bozar ve özellikle bacakta geliştiği zaman vücudun ağırlığını taşıma yeteneğini bozar. Osteoartrit, temel olarak fiziksel bir olaydır. Eklemler "mekanik"tir, makinelere benzer görevleri vardır. Ancak tıpkı makineler gibi anormal bir zorlanmaya maruz kalırlarsa bozulurlar. Osteoartrit genellikle diz ve kalça eklemini, daha seyrek olarak da ayak, omuz, dirsek ve el bileği eklemlerini tutar.

Osteoartrit Nasıl Oluşur?
Eklemlerin yüzeyleri kıkırdakla örtülüdür. Eklem kıkırdağının beslenmesi, eklem iç zarında üretilen ve yüzeylerin kayganlığını sağlayan eklem sıvısı (sinovyal sıvı) yoluyla olur. Kıkırdak hücrelerinin beslenebilmesi ve metabolizma sonucu oluşan atıkların uzaklaştırılabilmesi için mutlaka eklemlerin hareket etmesi gereklidir. Eklemlerin kullanım ve dayanma gücü arasındaki uyumsuzluk sonucu oluşan kıkırdak yırtılmaları, eklem içinde sıvı birikimine yol açar. Bunun sonucunda kıkırdak dokunun beslenmesi giderek bozulur ve kıkırdak hücreleri canlılığını yitirir. Bu durumda, kıkırdak hücrelerinden açığa çıkan zararlı etkenler, kıkırdak ara maddesine zarar vererek, kıkırdak tahribini daha da arttırırlar.

Osteoartritin Gelişmesini Kolaylaştıran Faktörler

-	Yaş: Osteoartrit, orta-ileri yaşların hastalığıdır. Yaş ilerledikçe, hastalığın görülme sıklığı artar. Örneğin, yetmiş yaşındaki insanların yaklaşık dörtte üçünde osteoartrit bulguları vardır.
-	Kalıtım: Bazı ailelerde çok daha sık olarak ve daha erken yaşlarda osteoartrit geliştiği bilinmektedir.
-	Cinsiyet: Diz ve ellerde görülen osteoartrit kadınlarda daha sık görülür. Kalça eklemi osteoartriti ise kadın ve erkeklerde eşit oranda görülmektedir.
-	Kilo: Fazla kilo ve şişmanlık eklem üzerine binen yükü arttırarak özellikle diz osteoartriti gelişme olasılığını yükseltmektedir.
-	Eklemlerde yapısal bozukluklar: Eklemlerde doğuştan görülen (kalça çıkığı, kalça eklemi ile yuvası arasındaki uyumsuzluklar) ya da sonradan kaza, travma, hastalık gibi nedenlerle gelişen yapısal bozukluklar, eklemin işleyişini aksatarak osteoartrit gelişme riskini arttırmaktadır.
-	Eklem hastalıkları: Osteoartrit, eşlik eden başka herhangi bir hastalık olmaksızın görülebileceği gibi, eklemlerde görülen özellikle iltihaplı hastalıkların eklemde yaptığı yapısal bozukluklara bağlı olarak da gelişebilir.
-	Eklemin aşırı kullanılması: Mesleki nedenlerle ya da yaşam tarzına bağlı olarak belirli eklemlerin aşırı kullanılması osteoartrit riskini arttırmaktadır.

Osteoartritin Klinik Bulguları

-	Hareket sırasında ve sonrasında ağrı
-	Hareket sırasında eklemden kıtırtı şeklinde ses gelmesi
-	Hareket sırasında eklemden kıtırtı şeklinde ses gelmesi
-	Hava değişiminden önce veya hava değişimi sırasında eklemde rahatsızlık
-	Eklemin genişlemesi, deforme olması
-	Eklemde şişme ve esneklik kaybı
-	Uzun süren dinlenme sonrası ya da oturur durumdan harekete geçince, hareketlerde kısa süren bir tutukluk.

Osteoartrit Hangi Eklemlerde Görülür?
Osteoartrit herhangi bir eklemde gelişebilir, fakat bazı eklemler bu hastalıktan etkilenmeye daha yatkındır.

Osteoartrit ve El
Parmak eklemleri genişleyebilir. Özellikle başparmak kökündeki eklemin osteoartriti kişinin cisimleri tutmada zorluk çekmesine neden olur. Bu durum, yemek yemek, saç taramak gibi pek çok aktiviteyi sınırlar.

Osteoartrit ve Diz
Diz eklemindeki osteoartrit, yürümede, merdiven inmede ve çıkmada zorluğa neden olur. Diz eklemine bağlanan kasta zayıflama varsa, eklem daha fazla yük taşıyacağı için hastalık ilerler.

Osteoartrit ve Boyun
Omurganın boyun kısmındaki omurlar arasında daralma ve eklem harabiyeti ağrının, omuz ya da kafatasının arkasına yayılmasına neden olabilir.

Osteoartrit ve Bel
Omurganın bel kısmındaki omurlar arasında da daralma ve harabiyete bağlı olarak gelişen ağrılar sırtın alt kısmına veya bacağa yayılabilir.

Osteoartrit ve Kalça
Leğen kemiği ve uyluk kemiği arasındaki geniş eklemde kıkırdak zedelenmesi gelişebilir ve ağrı kasığa, kalçaya ya da dize yayılabilir.